العاشر: تعمّد القي و إن كان للضرورة من رفع مرض أو نحوه و لابأس بما كان سهواً أو من غير اختيار و والمدار علي الصدق العرفي فخروج مثل النواط أو الدود لايعد منه مفطر .
دهمین مبطل روزه : قي كردن عمدي است. مرحوم سيّد در ضمن يك مقدّمه و 2مسئله حكم آن را بيان كرده است. امّا در مقدّمه: سه فرع بيان شده است:
فرع اوّل: قي كردن عمدي روزه را باطل ميكند. نسبت به اين حكم سه نظريّه وجود دارد:
1-معروف و مشهور ميگويند: قي كردن عمدي روزه را باطل ميكند، قضاء دارد.
2-نسبت به ابنادريس داده شده است كه فقط حرمت تكليفي دارد و حرمت وضعي ندارد، يعني روزه را باطل نميكند.
3-نسبت به سيّد مرتضي داده شده است كه فقها حكم به كراهت قي كردن عمدي دادهاند، يعني موجب نقصان كمال است، مبطل صوم نيست، حرام هم نيست.
امّا بررسي حكم تعمّد القي از نظر روايات، ميگوييم: در اين زمينه روايات زيادي وارد شده است منها صحيحهي حلبي عن ابيعبدالله ع:
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِيعاً عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِذَا تَقَيَّأَ الصَّائِمُ فَقَدْ أَفْطَرَ وَ إِنْ ذَرَعَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَتَقَيَّأَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ
روايت دوم صحيحهي حلبي: عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِيعاً عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنِ الْحَلَبِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِذَا تَقَيَّأَ الصَّائِمُ فَقَدْ أَفْطَرَ وَ إِنْ ذَرَعَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَتَقَيَّأَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ همان، ح3، ص61 .
روايت ديگر :عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ ع أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَقَيَّأَ مُتَعَمِّداً وَ هُوَ صَائِمٌ فَقَدْ أَفْطَرَ وَ عَلَيْهِ الْإِعَادَةُ فَإِنْ شَاءَ اللَّهُ عَذَّبَهُ وَ إِنْ شَاءَ غَفَرَ لَهُ وَ قَالَ مَنْ تَقَيَّأَ وَ هُوَ صَائِمٌ فَعَلَيْهِ الْقَضَاءُ همان، ح6، ص61 .
از مجموع اين روايات و روايات ديگري كه در اين باب وجود دارد، استفاده ميشود اگر روزهداري عمداً قي كند كه در روايات تعبير به تقيئ شده است، روزهي او باطل است و قضاء دارد. در مقابل اين طائفهي از روايات، روايت ديگري است كه ميگويد: قي كردن مبطل روزه نيست و آن صحيحهي عبدالله بن ميمون عن ابيعبدالله ع عن ابيه ع قال: ثلاثة لايفطرن الصائم القي و الاحتلام و الحجامة. وسائل، ج7، باب29، ح7، ص62 .
کلید واژه : صوم رمضان - روزه – مبطلات روزه – صحيحه حلبي – صحيحه عبدالله بن ميمون - قي کردن عمدي - تقریرات دروس خارج فقه و اصول حوزه علمیه مشهد
